-Advertisement-
Home meditation meaning in marathi Meditation Meaning in Marathi – मेडिटेशन म्हणजे काय ? संपूर्ण माहिती.

Meditation Meaning in Marathi – मेडिटेशन म्हणजे काय ? संपूर्ण माहिती.

1
692
-Advertisement-

meditation meaning in marathi: मेडिटेशनला मराठी मध्ये चिंतन करणे, ध्यान करणे किंवा तपश्चर्या करणे असे म्हणतात.

meditation करणे म्हणजे एखादी वेगळी व्यक्ती किंवा नवीन व्यक्ती बनने असे नसून वर्तमान काळात जागरूक राहून प्रत्येक गोष्टी व विचारांवर सकारात्मक दृष्टीकोन ठेवणे होय.

जीवनात अनेक विचार येत असतात आणि हे 100% खरे आहे की कोणीही व्यक्ती येणारे विचार बंद करू शकत नाही. मात्र meditation द्वारे तुम्ही त्यापासून जीवनावर होणाऱ्या परिणामांवर नियंत्रण ठेवू शकता.

मानसिक शांती मिळवण्यासाठी मेडिटेशन चा वापर केला जातो, मेडिटेशन चे दैनिक जीवनात अनेक फायदे आहेत म्हणूनच आजच्या या लेखामध्ये आपण पाहणार आहोत की मेडिटेशन चे सर्व फायदे व मेडीटेशन चा अर्थ (meditation meaning in marathi).

Mindfulness meaning in marathi

Mindfulness म्हणजे एक अशी क्षमता आहे ज्यामध्ये तुम्ही वर्तमान काळात रहायला शिकता, या वेळात तुमचा भूतकाळ किंवा भविष्यकाळ तुमच्या आयुष्यावर प्रभावी होऊ शकत नाही. तुम्ही पूर्णपणे वर्तमान काळात आनंदी जगायला शिकता.
हा लेख वाचा – वजन वाढवण्यासाठी काय खावे? 

Benefits Of Meditation In Marathi

1.जिवनातील ताण कमी करते

 

Meditation Meaning in Marathi

-Advertisement-

जगात असे अनेक लोक आहेत जे दैनिक जीवनातील ताणतणाव कमी करण्यासाठी meditation करतात व बऱ्यापैकी लोकांना याचा फायदा देखील होतो.

मेडिटेशन वर केलेल्या एका रिसर्च मध्ये असे निष्कर्ष निघाले आहेत की तणाव कमी करण्यासाठी मेडिटेशन प्रभावी ठरले आहे. Reference

सामान्यत: मानसिक आणि शारीरिक ताण तणाव मूळे कोर्टिसोलची हार्मोनची पातळी वाढते. यामुळे तणावाचे बरेच हानिकारक प्रभाव निर्माण होतात, जसे की सायटोकिन्स नावाच्या दाहक रसायनांचे प्रकाशन.

हे प्रभाव झोपेत व्यत्यय आणू शकतात, नैराश्य आणि चिंता anxiety वाढवू शकतात, रक्तदाब वाढवू शकतात आणि थकवा व नकारात्मक विचारांना कारणीभूत ठरू शकतात.

8-आठवड्यांच्या अभ्यासामध्ये, “माइंडफुलनेस मेडीटेशन” नावाच्या ध्यानधारणा शैलीने तणावामुळे होणारी जळजळ प्रतिक्रिया कमी झाल्याचे  आढळून आले. Reference
हा लेख वाचा – Ovulation Meaning In Marathi

2.एंजायटी कमी करते (Controls Anxiety)

Meditation Meaning in Marathi

Meditation मुळे तणावाची पातळी कमी होऊ शकते, जी पुढेजाऊन चिंता कमी करण्यास मदत करते.

एका अभ्यासात असे दिसून आले आहे की 8 आठवड्यांच्या “माइंडफुलनेस मेडीटेशन” मुळे सामान्य चिंताग्रस्त डिसऑर्डर असलेल्या लोकांमध्ये चिंतेची लक्षणे कमी होतात व बरोबरच सकारात्मक विचारांमध्ये वाढ होते आणि ताणतणावाची प्रतिक्रिया सुधारते आणि एंजायटी चा सामना करण्यास मदत होते. Reference

उदाहरणार्थ, अनेक लोक एंजायटी कमी करण्यासाठी योगाचा वापर करतात व तो फायदेशीर देखील ठरतो. कारण Meditation आणि शारिरीक क्रियाकलाप या दोन्ही गोष्टींचे संयोजन योगामध्ये आहे. Reference

हा लेख वाचा : – anxiety meaning in marathi

3.झोप सुधारते
सध्या जगातली जवळजवळ अर्धी लोकसंख्या निद्रा नाशाने संघर्ष करत आहे. 
Meditation मध्ये कुशल झाल्याने तुम्ही निराशाजनक विचारांवर नियंत्रण करू शकता, हे विचार Meditation मध्ये कुशल झाल्याने तुम्ही निराशाजनक विचारांवर नियंत्रण ठेऊ शकता, हे विचार निद्रानाशाचे कारण असू शकतात.

याव्यतिरिक्त, meditation मुळे आपले शरीर आरामशीर होऊ शकते, तणाव दूर होईल आणि शांततापूर्ण स्थितीत राहू शकते ज्यामुळे आपण झोपी जाण्याची शक्यता जास्त आहे.

 4.व्यसनांशी लढण्यास मदत करू शकेल

Meditation Meaning in Marathi

आपण ध्यानधारणाद्वारे अशी मानसिक शिस्त विकसित करू शकता जेणेकरून तुम्हाला व्यसनांच्या तल्लफेवर नियंत्रण ठेवण्यास आणि व्यसनांच्या ट्रिगरविषयी जागरूकता वाढवून अवलंबन सोडण्यास मदत होऊ शकते.

संशोधनात असे दिसून आले आहे की ध्यानधारणा/मेडिटेशन लोकांना आपले लक्ष पुनर्निर्देशित करण्यास, त्यांच्या भावना आणि आवेगांचे व्यवस्थापन करण्यास आणि त्यांच्यामागील कारणे समजून घेण्यात मदत करू शकते. Reference

हा लेख वाचा – क्षेत्रभेट म्हणजे काय

5.वेदना नियंत्रित करण्यास मदत करते

आपल्या वेदनाबद्दलची समज आपल्या मनाच्या स्थितीशी जोडली गेली आहे आणि तणावग्रस्त परिस्थितीत ती वाढू शकते.

काही संशोधनात असे सूचित केले आहे की ध्यान/मेडिटेशन आपल्या दिनचर्यामध्ये समाविष्ट केल्याने वेदना नियंत्रित करण्यासाठी फायदेशीर ठरू शकते.

उदाहरणार्थ, 38 अभ्यासांच्या एका पुनरावलोकनात असे निष्कर्ष काढले गेले आहेत की मानसिकता ध्यानातून/मेडिटेशन मुले वेदना कमी होऊ शकते, जीवनाची गुणवत्ता सुधारू शकते आणि तीव्र वेदना असलेल्या लोकांमध्ये नैराश्याची लक्षणे कमी होऊ शकतात. 

मेडीटेशन च्या रिसर्चमध्ये जवळजवळ 3500 सहभागी लोकांनी असे सांगितले की ध्यान/मेडिटेशन केल्याने त्यांना वेदना कमी होण्याची अनुभव आला. Reference

6.रक्तदाब कमी करते

ध्यान केल्याने हृदयावरील ताण कमी होतो व शारीरिक आरोग्य देखील सुधारू शकते. कालांतराने, उच्च रक्तदाब रक्त पंप करण्यासाठी हृदय कठोर परिश्रम करते, ज्यामुळे हृदय खराब होऊ शकते.

उच्च रक्तदाब एथेरोस्क्लेरोसिस किंवा रक्तवाहिन्यांना अरुंद होण्यासही योगदान देते, ज्यामुळे हृदयविकाराचा झटका आणि स्ट्रोक होऊ शकतो.

हृदयाचे कार्य, रक्तवाहिन्यासंबंधी ताणतणाव आणि “तणावग्रस्त परिस्थितींमध्ये सतर्कता वाढविणारी” मज्जातंतू सिग्नल्स शिथिल करून ध्यानधारणा रक्तदाब नियंत्रित करते.

हा लेख वाचा – Anemia Meaning In Marathi

मेडिटेशन काय आहे? meditation meaning in marathi

Meditation Meaning in Marathi

मेडिटेशन ही एक प्राचीन योग परंपरा आहे, मानसिक शांती आणि आंतरिक सुसंवाद निर्माण करण्यासाठी जगभरातील संस्कृतींमध्ये ती अजूनही पाळली जात आहे.

जरी या मेडिटेशनचा अनेक भिन्न धार्मिक शिकवणींशी संबंध आहे, मात्र मेडिटेशन श्रद्धा नसून मानसिक शांतता व जागरूकता शोधणे आणि प्राप्त करणे याबद्दल जास्त आहे.

जगभरात नऊ लोकप्रिय मेडिटेशनचे प्रकार आहेत:

  1. mindfulness meditation
  2. spiritual meditation
  3. focused meditation
  4. movement meditation
  5. mantra meditation
  6. transcendental meditation
  7. progressive relaxation
  8. loving-kindness meditation
  9. visualization meditation
 

सर्व ध्यान शैली प्रत्येकासाठी योग्य नाहीत.  या पद्धतींमध्ये भिन्न कौशल्ये आणि मानसिकता आवश्यक असतात.  आपल्यासाठी कोणती सराव योग्य आहे हे आपल्याला खलील लेख वाचल्यावर कळून येईल.

हा लेख वाचा – Insomnia Meaning In Marathi

1.Mindfulness meditation meaning in marathi

mindfulness meditation बौद्ध शिकवणींपासून उद्भवते आणि पाश्चिमात्य देशातील सर्वात लोकप्रिय ध्यान तंत्र आहे.

यामध्ये प्रत्येक विचारांवर लक्ष दिले जाते, तुम्ही या विचारांचा प्रभाव दैनिक जीवनावर पडून देत नाही मात्र यांच्यावर लक्ष ठेवता.

या प्रकारात जागृतीसह एकाग्रतेची जोड असते.  आपण कोणत्याही शारीरिक संवेदना, विचार किंवा भावनांचे निरीक्षण करता तेव्हा एखाद्या वस्तूवर किंवा श्वासावर लक्ष केंद्रित करणे आपल्याला उपयुक्त ठरू शकते.

2.Spiritual meditation meaning in marathi

अध्यात्मिक ध्यान हिंदू धर्म आणि दाओईसम यासारख्या पूर्वेकडील धर्मांमध्ये आणि ख्रिश्चन धर्मात वापरला जातो.

हा प्रकार प्रार्थनेसारखाच आहे की आपण आपल्या सभोवतालच्या शांततेवर लक्ष प्रतिबिंबित करता आणि आपल्या देव किंवा विश्वाशी अधिक सखोल संबंध शोधता.

3.Focused meditation meaning in marathi

Focused meditation / केंद्रित ध्यानात पाच इंद्रियांपैकी कोणत्याहीचा वापर करून एकाग्रता समाविष्ट केली जाते.

उदाहरणार्थ, आपण आपल्या श्वासाप्रमाणे एखाद्या अंतर्गत गोष्टीवर लक्ष केंद्रित करू शकता किंवा आपले लक्ष केंद्रित करण्यास मदत करण्यासाठी आपण बाह्य प्रभाव आणू शकता.

हा प्रकार सिद्धांतामध्ये सोपा दिसू शकतो, परंतु सुरुवातीच्या काही मिनिटांपेक्षा जास्त काळ त्यांचे लक्ष केंद्रित करणे नवशिक्यांसाठी कठीण ठरू शकते.

4.Movement meditation meaning in marathi

जरी बहुतेक लोक योगाबद्दल विचार करतात तरीही ते एखाद्या मोशन मध्ये ध्यान ऐकतात, परंतु या प्रॅक्टिसमध्ये जंगलांमधून चालणे, बागकाम, किगोंग आणि इतर सौम्य स्वरुपाचा समावेश असू शकतो.

हा ध्यान करण्याचा एक सक्रिय प्रकार आहे जिथे जीवनातील मोशन हालचाल आपल्याला मार्गदर्शन करते.

5. Mantra meditation meaning in marathi

हिंदू आणि बौद्ध परंपरेसह अनेक उपदेशांमध्ये मंत्र ध्यान प्रमुख आहे.  या प्रकारचे ध्यान मन पुन्हा साफ करण्यासाठी केला जातो.  हा एक शब्द, वाक्यांश किंवा आवाज असू शकतो, जसे की लोकप्रिय “ओम”.

आपला मंत्र जोरात किंवा शांतपणे बोलला तर काही फरक पडत नाही.  काही काळ मंत्र जपल्यानंतर, आपण अधिक सावध व्हाल आणि आपल्या वातावरणाच्या अनुषंगाने.  हे आपल्याला जागरूकता सखोल पातळीवर अनुभवण्याची अनुमती देते.

हा लेख वाचा – Sore Throat Meaning In Marathi

FAQs Of Meditation In Marathi

1.मेडिटेशनचे कोणते फायदे आहेत?

मेडिटेशन केल्याने आपल्याला रक्तदाब आणि आरोग्य समस्या होत नाहीत.  मन स्पष्ट होते, अंतर्ज्ञान विकसित होते, ग्रहांमुळे अडथळे आणि नकारात्मक प्रभाव दूर होतात आणि आपल्याकडे येण्यापूर्वी समस्या लहान होतात.  मानसिक शांती, आनंद आणि असे बरेच फायदे मेडिटेशनचे आहेत.

2.मेडिटेशन  करण्याच्या अनुभवातून एखादी व्यक्ती कशी सुधारेल?

जर तुम्हाला ध्यानात चांगले अनुभव येत नसतील तर आपल्या जवळच्या लोकांची सेवा करा म्हणजे तुम्हाला योग्यता मिळेल आणि तुमचे ध्यान अधिक सखोल होईल.  
जेव्हा आपण सेवेद्वारे एखाद्यास काहीसे आराम किंवा स्वातंत्र्य आणता तेव्हा चांगले स्पंदने आणि आशीर्वाद आपल्याला मिळतात.  सेवा गुणवत्ता आणते;  गुणवत्ता आपल्याला ध्यानात खोलवर जाऊ देते;  ध्यान आपले स्मित परत आणते.

3.मेडिटेशन इतके कंटाळवाणे का आहे?

सुरुवातीला ते कंटाळवाणे असू शकते, परंतु ते हळुहळू बदलेल. ध्यान स्वतःमध्ये विश्रांती घेत आहे, जे दिसण्यापासून द्रष्टा आहे.

4.आपण किती वेळ मेडिटेशन करू शकतो याची काही मर्यादा आहे का?

जेवढे तुम्हाला आवश्यक वाटेल तेवढेच मेडिटेशन करा.  कारण मेडिटेशन हे स्नान करण्यासारखे आहे.  मन धुण्यासाठी आपल्याला मेडिटेशन करण्याची आवश्यकता असते.

5.मला बऱ्याच गोष्टीपासून विशेषत: मृत्यूची भीती वाटते.  यावर मात कशी करावी?

या भीतीवर मात करण्यासाठी केवळ या दोन गोष्टी ध्यान आणि ज्ञान मदत करू शकतात. दोन्ही गोष्टी वाढवा तुमची भीती लवकरच कमी होईल.

6.जेव्हा मी मेडिटेशन करतो तेव्हा माझी एकाग्रता का कमी होते?

एकाग्रता म्हणजे ध्यान नव्हे तर ध्यान म्हणजे एकाग्रता होय, ध्यान केल्याबे मन शांत होते म्हणून छान वाटते.

7.जीवनात खरा आनंद म्हणजे काय?

आपल्या दु: खाचे कारण जाणून घ्या, व त्या कारणास बाजूला करा.  मेडिटेशन करा किंवा फक्त सुदर्शन क्रिया करा म्हणजे तुम्हाला कळेल.

8.भविष्यात आश्रमातील सकारात्मक उर्जा कशी टिकवायची?

होय, दररोज ध्यान करून, भजन गाणे व जप करून सकारात्मक उर्जा टिकवता येते.

9.मी जेव्हा जेव्हा ध्यान करतो तेव्हा मला काही कंपन वाटतात.

मस्तच, कंपन किंवा खळबळ वाटण हे सामान्य आहे.  त्याकडे जास्त लक्ष देऊ नका.  मेडिटेशन करत रहा.

10.वाईट सवयींपासून मनाला कसे नियंत्रित करावे?

मनावर थेट नियंत्रण ठेवता येत नाही, म्हणूनच केवळ ध्यान आणि प्राणायाम यांच्याद्वारेच हे शक्य आहे.

तर मित्रांनो आणि मैत्रिणींनो आजचा लेख meditation meaning in marathi कसा वाटला हे नक्की कमेंट करून कळवा लवकरच भेटू नव्या लेखामध्ये.

हा लेख वाचा – मासिक पाळी येण्यासाठी घरगुती उपाय

-Advertisement-

1 COMMENT

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here